सामाजिक अध्ययन सामाजिक विज्ञानका विषयवस्तुहरू समावेस गरिएको एकीवृmत विषय हो । यसमा हाम्रो समाज, सामाजिक मूल्य र मान्यता, सामाजिक समस्या तथा तिनका समाधान, नागरिक चेतना, भूगोल र जनजीवन, हाम्रो आर्थिक गतिविधि, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र जनसङ्ख्या व्यवस्थापन जस्ता विषयहरूको विविध पक्षलाई समेटिएको छ । यस वषयको मूल उद्देश्य असल नागरिकको विकास गर्नु हो । यसका साथै नेपाली समाजलाई राम्रोसँग बुझी राष्ट्रियतालाई मजबुत बनाउँदै अनुशासित, न्यायपूर्ण र आर्थिकरूपमा
आत्मनिर्भर राष्ट्र निर्माण गर्नु हो ।
पाठ्यव्रmम प्रारूप २०७६ ले निर्दिष्ट गरेको सिद्धान्त र माध्यमिक शिक्षा पाठ्यव्रmम २०७७ अनुसार यो पुस्तक सबै पाठकहरूको आवश्यकतालाई पूरा गर्ने उद्देश्यले तयार पारिएको छ । यस पुस्तकले सामाजिक अध्ययन विषयको गहनतालाई राम्रोसँग आत्मसात् गर्दै सामाजिक विविधतालाई उत्वृmष्ट ढङ्गले प्रस्तुत गरेको छ । हरेक एकाइको मूलभूत विषयवस्तु र एकाइगत उद्देश्यहरू राखिएका छन् । यसले सिकारुलाई सही दिशानिर्देश गर्नेछ । त्यसैगरी हरेक पाठमा पाठ परिचय राखेर पाठको मूलभाव उल्लेख गरिएको छ । विषयवस्तुलाई सरल, व्रmमवद्ध तथा तथ्यपरक बनाउने प्रयत्न गरिएको छ । हरेक अनुच्छेदको छेउमा उक्त अनुच्छेदको मूलभूत वmुरालाई लिपिबद्ध गरिएको छ । यसले विद्यार्थीहरूलाई सारांश लेख्न तथा मूलभाव बुझ्न सहज हुन्छ । पाठको प्रवृmतिअनुसार चित्र, तालिका, चार्ट र ग्राफ
राखिएका छन् । यसले सिकाइलाई रमाइलो तथा चाखलाग्दो बनाउनेमा हामी विश्वस्त छौं । हरेक पाठमा व्रिmयाकलाप, प्रश्नहरू र परियोजना कार्यहरू छन् । यसबाट विद्यार्थीहरूले आपूmलाई सिर्जनशील सिकारुको रूपमा विकास गर्न सक्नेछन् । अन्तमा यस पुस्तकलाई सवmेसम्म तथ्य परक र त्रुटिरहित बनाउन सम्पादन कार्यमा सहयोग गर्नुहुने श्री खेमराज शर्मा चापागाईंप्रति विशेष धन्यवाद दिन ्चाहन्छौं । तसर्थ पाठकहरूबाट अमूल्य सुझावको अपेक्षा गर्दछौं । arjunanjan@hotmail.com / dipakghimire9849@gmail.com मा सुझाव पठाएर सहयोग गर्न सक्नुहुनेछ । यस पुस्तकको टाइपिङ तथा डिजाइनिङ गर्ने मनोज मनोहरप्रति हार्दिक आभार प्रकट गर्दछौं । त्यसैगरी पुस्तक प्रकाशन तथा वितरण गरी सहयोग गर्ने आदरणीय प्रकाशक विनोद सरप्रति हार्दिक धन्यवाद व्यक्त गर्दछौं ।